Verkiezingen 2026: mag je in alle grote steden straks nog maar 30 km/h rijden?

Utrecht 30 km/h 

De gemeente Utrecht voert al per juli 2026 een verlaging van de maximumsnelheid naar 30 km/h uit op heel veel straten zonder apart fietspad. Zo’n 70 procent van het wegennet heeft in Utrecht nu een maximumsnelheid van 30 km/h en er komen ongeveer 150 extra straten bij waar fietsers en auto’s hetzelfde wegvak delen. 

Dat lijkt niet ver genoeg te gaan voor GroenLinks, de grootste partij bij de verkiezingen van 2022. Maar de partij noemt niet expliciet 30 km/h als norm in de hele stad. “We zetten in op Utrecht als fiets- en wandelhoofdstad van Nederland: we maken voetgangers en fietsers de baas op straat. We verlagen de snelheid in de stad, met meer veilige routes en met meer openbaar vervoer dat alle wijken verbindt.” 

De VVD gaat niet expliciet in de tegenaanval. De partij uit kritiek op plannen die bereikbaarheid verminderen en zet in op betere mobiliteit voor auto’s en lagere parkeertarieven, maar de partij noemt in zijn programma geen concrete standpunten over 30 km/h-zones.

Rotterdam 30 km/h

Rotterdam is al begonnen met de invoering van extra 30 km/h-zones. Sinds juni 2025 worden in totaal 115 straten omgezet van 50 naar 30 km/h. Het gaat vooral om woonstraten en winkelgebieden waar veel fietsers en voetgangers zijn. Er is geen sprake van een invoering in de hele stad met een vaste datum; het gaat om een stapsgewijze uitbreiding per straat of gebied. 

Maar gaat Rotterdam de Amsterdamse kant op en moet je straks overal 30 km/h? Daar wordt niet openlijk voor bepleit, ook niet door GroenLinks-PvdA. Wat wél duidelijk uit het programma naar voren komt, is dat de partij de 'strijd voor 30 km/h' wil voortzetten als onderdeel van verkeersveiligheidsbeleid en leefbare buurten.

Tegelijk is er niet veel verzet tegen straten waar je nog maar 30 km/h mag. Partijen als de VVD en Leefbaar Rotterdam) spreken in hun openbare programmateksten vooral over bereikbaarheid en verkeersveiligheid in algemene zin, zonder de 30 km/h-zones te veroordelen. Leefbaar schrijft wel: “Autoluw betekent niet autovrij.” 

Den Haag 30 km/h

Ook in Den Haag lijkt de opmars van 30 km/h-zones niet te stoppen. De maximumsnelheid in Den Haag gaat op steeds meer plekken van 50 naar 30 km/h. Vooralsnog lijkt het er niet op dat 30 km/h ook op doorgaande wegen de norm wordt. PvdA-GroenLinks zegt er bijvoorbeeld niets over in zijn programma.

Zelfs Hart voor Den Haag, de partij die in 2022 de meeste stemmen kreeg, staat achter een gedeeltelijke snelheidsverlaging: “Vaker maximaal 30 km/h in woonwijken en winkelstraten, als de buurt en ondernemers dat willen.” Op de hoofdwegen wil de partij van Richard de Mos wel “maximaal 50 km/h en waar het kan eventueel een hogere maximumsnelheid."

De Haagse Stadspartij gaat verder: “We maken 30 km/h de norm in de hele stad. Het is bewezen dat ongelukken bij 30 km/h vijf keer minder vaak dodelijk aflopen dan bij 50 km/h.” De sympathie van een middenpartij als D66 is ook duidelijk: “We ontwerpen vanuit de voetgangers en fietsers, het autoverkeer is te gast in de straat.”

Eindhoven 30 km/h

In Eindhoven werd recent op veel plekken de snelheid al verlaagd naar 30 km/h. De doorgaande wegen werden gespaard, maar dat kan de komende jaren veranderen. Op veel straten, zoals de Kennedylaan en delen van de ring, mag je nu nog 70 km/h rijden. GroenLinks-PvdA wil dat anders: “We verlagen de maximumsnelheid naar 30 km/h op alle wegen in de stad. Op de rondweg en de grote wegen buiten de ring wordt dit 50 km/h.” 

De VVD en het CDA zeggen niets over de snelheid in zijn programma. D66 rept alleen over de wijken: “Daar gaat de maximumsnelheid omlaag naar 30 km/h en we richten we de straten daar ook op in.”

Conclusie

In de vier grote steden is 30 km/h geen experiment meer, maar beleid in uitvoering. Utrecht en Rotterdam rollen de maatregel al grootschalig uit, Den Haag breidt stap voor stap uit en ook Eindhoven verlaagt op steeds meer plekken de snelheid. 

Opvallend is dat openlijk verzet beperkt blijft. Zelfs partijen die sterk inzetten op bereikbaarheid voor automobilisten keren zich niet expliciet tegen bestaande 30-km/h-zones. Het echte verschil zit in de ambitie. Waar sommige partijen het houden bij woonwijken en risicostraten, pleiten met name GroenLinks-PvdA in Eindhoven en de Haagse Stadspartij voor 30 km/h als brede norm. De discussie gaat dus minder over óf 30 km/h komt, en meer over hoe ver steden daarin willen gaan en welke hoofdwegen uitzonderingen mogen blijven.