Igor over zijn klassieke Renault 4: "Hij is wel een tikkie onveilig"
De Renault 4 heeft een speciaal plekje in mijn hart. Het is niet mijn eerste auto, maar het voelt wel zo. Ik heb in mijn studententijd zeker drie jaar lang Renaults 4 gereden. Dit jaar is het ‘Viertje’ maar liefst 65 jaar oud en bestaat de Renault 4 Club 35 jaar. Dat werd eerder dit jaar gevierd in Giethoorn.
Tekst en foto's: Bavo Galama
De club, de auto en de armemensen-versie
De jarige Renault 4 Club is neergestreken op een campingterrein in Giethoorn. Bij aankomst zie ik behoorlijk veel ‘bestelletjes’ staan, de zogenaamde Fourgonnette. Verrassend, want iemand heeft mij er ooit op attent gemaakt hoe weinig bestel-uitvoeringen van de lelijke Eend er nog rondrijden. De Renault 4 Fourgonnette is daarentegen nog alom aanwezig.
Dicht bij de centrale tent van de Renault 4 Club Nederland zie ik een soort oerversie uit de eerste jaren staan. Deze blauwgrijze pensionado stamt uit 1964 en behoort duidelijk tot de eerste generatie. Hij is herkenbaar vanwege de grille die bestaat uit blikken spijltjes in de carrosseriekleur, een driespaaks stuurwiel en het ontbreken van de derde zijruit. En dan waren er die stoelen die de naam stoel nauwelijks waard waren. Aan een stalen frame hingen wat lappen textiel en daar moesten de berijders het maar mee doen. Een deurpaneeltje aan de binnenkant werd beschouwd als een overbodige luxe. Evenals een bumper. Een ijzeren stang werkt net zo goed, n’est-ce pas?
Van de Lelijke Eend werden er ruim 5 miljoen gebouwd, van de Renault 4 maar liefst 8,1 miljoen. Het waren jarenlang de goedkoopste auto’s op de markt. Simpel, traag en spartaans.
En geloof het of niet, in de eerste twee jaar bracht Renault ook nog een uitgeklede versie op de markt onder de naam Renault 3. In plaats van de originele 750 cc-motor (later een 850 cc) kreeg de armemensen-versie een 600 cc'tje mee. Tevens ontbraken de derde zijruit, de grille en elke vorm van ventilatie. Na 2500 exemplaren stopte de productie. Maar de blauwgrijze PM-91-45 geeft wel een aardige indruk van hoe spartaans de R3 moet zijn geweest
Elke autoclub heeft zo zijn eigen soort mensen die daar lid van zijn. Bij de Aston Martin Club tref je algauw het enigszins elitaire en bekakte type, bij de Saab-club de hoger opgeleide techneuten, en hier bij Renault de enigszins alternatieve, kunstzinnige progressievelingen. Dat was in de jaren zestig en zeventig ook precies het publiek waarbij de auto populair was. Eén graadje burgerlijker dan het Lelijke-Eend-volk misschien, maar voor geen goud in een Opel Kadett te krijgen!
De collega
Grijs is de meestvoorkomende haarkleur bij het ledenbestand. Die oudere leden hebben uiteraard allemaal een berg persoonlijke herinneringen aan dit karakteristieke karretje. Nostalgie pur sang. Ik ontwaar daartussen ook sporadisch wat jongere mensen. Dat intrigeert me. Wat betekent deze auto voor een jongere groep mensen? Hoe is het om fan te worden van Queen ná de dood van Freddie Mercury, zoiets. Eén van de mensen die ik daar aantref is mijn Auto Review-collega Igor Stuifzand. Hij is de trotse eigenaar van een lichtblauwe R4. Ook Igor is met zijn 54 lentes eigenlijk wat aan de jonge kant om lid te zijn van deze club, die al in 1991 werd opgericht.
Igor Stuifzand: “Tja, ik ben geboren in 1974, maar desondanks toch één van de leden van het eerste uur. Dat zat zo. Op mijn zeventiende liep ik een vaste krantenwijk om mijn rijbewijs te kunnen betalen. Mijn eerste auto moest een Mini worden of een Eend. In mijn krantenwijk stond een aardig Renaultje 4 en die trok mijn aandacht. Het model werd al 5 jaar niet meer nieuw geleverd, maar je zag hem nog wel volop. Ik heb brutaalweg bij die mensen aangebeld om meer te weten te komen over dit model. Die mensen zeiden: 'We hebben toevallig dit weekend een bijeenkomst van de zojuist opgerichte Renault 4 Club Nederland. Heb je zin om mee te gaan?'
"En zo is het gekomen. Mijn eerste auto werd dus een Viertje. Toen ik begon bij Auto Review, woonde ik nog in Oost-Brabant en reed ik er elke dag mee naar de redactie in Nijmegen. Het was toen nog steeds een normale goedkope gebruiksauto. Nu is het echt een collector's item. Dat zie je ook aan de prijzen. Hij is wel een tikkie onveilig. Ik rij nu liever niet meer op de snelweg. Maar let wel, op een klaverblad kun je harder dan de gemiddelde leasebak de bochten nemen. Hij gaat dan lekker op één oor liggen, fantastisch! Die pook die uit het dashboard steekt is ook zo grappig. Of de ruitensproeier die met een voetpompje wordt bediend. Bovendien kun je er met gemak een wasmachine mee verhuizen. Een hatchback avant la lettre. Een geweldige auto die 18 jaar lang praktisch onveranderd is gebleven!"
Een nog jonger lid van de club is Frans Schothorst (41). “Ik werd lid in 2011, toen was ik 26. Mijn ouders reden een Renault 4 toen mijn moeder zwanger was van mij. Het geluid dat ik als foetus heb gehoord, is altijd bij me gebleven denk ik, haha. Toen ik mijn eerste auto moest kiezen, stelde mijn vader een Viertje voor. Goedkoop in aanschaf en gebruik. En heel leerzaam voor mij om zelf aan te sleutelen. Ik ben wel technisch aangelegd en geïnteresseerd. Dus toen hebben we deze gele Fourgonnette opgehaald. Die heb ik samen met mijn vader opgeknapt en ik heb hem al mijn hele automobiele leven.”
Van Frans leer ik dat de bovenste klep van de ‘bestel’ die naar boven toe open scharniert, de Girafon wordt genoemd, het giraffendak. Dat is te danken aan een reclameaffiche van het merk waarin men een animatie had gemaakt van een giraffe die je met een Fourgonnette zou kunnen vervoeren. Wat in werkelijkheid nogal bezijden de waarheid is uiteraard.
De secretaris
Johan Tromp (58) is de secretaris van de Renault 4 Club Nederland. “Ik liep als waterbouwkundige ooit stage bij een bedrijf dat na een ruilverkaveling nieuwe sloten moest uitzetten in de weilanden", vertelt hij. "Daarvoor kreeg ik een Renault 4 van de zaak mee. Die kon dat agrarische terrein makkelijk aan; hij is licht en bezit een vrij hoge bodemvrijheid. En zo is de liefde begonnen. Jaren later kocht ik er zelf een en werd ik lid. De club werd 35 jaar geleden opgericht door Fedor van der Molen, nog steeds erelid, die vooral erop gebrand was de auto op de weg te houden.
"Er staan volgens de RDW nu 1800 R4’s op kenteken, waarvan er nog 1100 rijden. Wij hebben nu 570 leden. Het waren er ooit 1500 in het begin. Dat was voornamelijk te danken aan het feit dat de club een deal had met een assurantiebedrijf, waardoor leden een goedkope autoverzekering konden afsluiten. Dat is helaas niet meer zo. Wat we wél hebben, is een eigen magazijn met onderdelen en een eigen werkplaats met twee bruggen. Dat is een voormalige dealergarage in Beneden-Leeuwen die we mogen huren. We hebben uiteraard een clubblad, De Vrijbuiter, en maandelijkse sleuteldagen onder leiding van voormalige monteurs in onze eigen werkplaats.
"Wat ons als bestuur zorgen baart, is de toekomst van onze club. Meer dan driekwart van het ledenbestand is boven de 50 jaar oud. Een van onze bestuursopdrachten is bedenken hoe we een aanwas kunnen creëren van nieuwe jonge leden.” Johan wijst me daartoe op het allerjongste lid van de club, die vanwege deze taakstelling meteen zitting heeft gekregen in het bestuur.
De jongeling
Breght Rijkse (22): “Ik was 16 en ik had een Ape Piaggio, champagnekleurig. Ik was toen al aan het kijken naar iets voor als ik mijn rijbewijs zou hebben. De Renault 4 kende ik helemaal niet. Toen kwam ik op Facebook een F4 Fourgonnette tegen, ook in een champagnekleur. Ja, die móest ik hebben. Al heb ik hem inmiddels matgroen gespoten. Een knipoog naar Grasmere Green van Land Rover, omdat ik een soort pseudo Safari-F4 heb gemaakt met imperiaal enzo. Hij heeft 2 jaar in de schuur gestaan en toen ik 18 werd, ben ik hem gaan opknappen. Ik moest alle kennis uit boeken en van YouTube halen. Joop van de ledenadministratie woonde in hetzelfde dorp als ik, dus toen werd ik al snel lid van de club. Daar is veel kennis over de auto en je leert andere modelvariaties kennen. Je ziet namelijk niet zoveel ‘Viertjes’ in ons land.
Om meer jongeren te trekken, moeten we ze eerst zelf vragen wat ze graag willen. Willen ze liever wat kortere evenementen? Jongeren zijn niet zo van het kamperen. En we zouden als club meer basistechniek kunnen aanbieden. Bijvoorbeeld: hoe stel ik een carburateur af. En manieren om de auto te tunen. De Viertjes zijn niet meer heel goedkoop. Ik kocht de mijne nog voor 1750 euro. Dat gaat echt niet meer. Daar staat tegenover dat het wel een goede investering is én je kunt in principe zelf alles doen aan dit ding. Dat moet jonge mensen toch aanspreken.”
