Deze vergeten GTi maakt Angela blij: "Het verrassingselement is lachen"

Jaren geleden was Angela als kersverse rijbewijshouder smoorverliefd geraakt op een bordeauxrode Citroën AX GTi. Maar na een intensieve ‘first date’ van een week, bleken Angela en de pittige Fransoos geen goede match: “Ik kon dat ding helemaal niet ­handelen, joh! Het ging de hele tijd van hotsbots, hij was me veel te snel!”

Ook voor klassieker- en occasionnieuws miet je bij Auto Review zijn.

Tip

De nieuwe SEAT Ibiza

Maak kennis met de nieuwe Ibiza, de sportieve hatchback met nog scherper design en fris interieur. Nu vanaf € 23.990

Ontdek 'm nu

In de heimlichgreep

Huh, een auto met 95 pk ‘te snel’? Tegenwoordig moet je haast 300 pk naar een ­verjaardagskringgesprek ‘meebrengen’, wil je indruk maken op je ooms en zwagers. Pakweg dertig jaar geleden was dat een ander verhaal. Toen had de instapversie van de Volkswagen Polo nog 45 pk, en de immens populaire Opel Astra 1.4i moest het doen met 60 trappelende pony’s. 

Kortom, als je destijds aan de borreltafel vertelde dat jouw auto 95 pk had, was de kans groot dat je de heimlichgreep in praktijk moest brengen omdat minstens één zwager zich verslikte in z’n tijgernootjes.

Sneller dan Golf GTI!

Oké, dat is misschien wat overdreven, maar met bijna 100 pk deed je in de vroege nineties serieus mee. Zeker in een autootje van nog geen 800 kilo, zoals de Citroën AX GTi. Het stelde de compacte hot hatch zelfs in staat tot een honderdsprint van 9,0 seconden. 

Dat was genoeg om eigenaren van een BMW 320i (E36) flinke frustraties te bezorgen. Wie een Volkswagen Golf III GTI 16V reed, maakte meer kans, maar in een achtklepper kon je het vergeten. Kijk, dat zet het respect dat de jonge Angela voor haar eerste auto had, in een ander perspectief.

Dol op hot hatches? Onze Classics-special staat vol Golfjes GTI!

Bestel 'm hier!

Lekkere lichtgewicht

Citroën is niet het eerste merk waaraan je denkt als het om sportieve auto’s gaat. Toch was de AX GTi niet de eerste hot hatch van het merk. Sterker nog, zijn voorganger, de Visa GTi, had 10 pk meer. Toch was de AX de snelste van de twee. Hij had modernere, efficiëntere motoren en een lichtere constructie. Onder meer dankzij een achterklep van kunststof. 

Bovendien had de AX voor zijn tijd en segment een uitstekende aerodynamica (Cw-waarde: 0,31). Dat de AX wat stugger en sportiever reed dan de Visa, was voor veel verstokte Citroën-rijders even wennen. Aan de andere kant veerde de AX nog altijd een stuk comfortabeler dan de meeste concurrenten.

13-inch lichtmetaal ...

De AX GTI werd pas leverbaar na de ­facelift van 1991. Behalve met z’n motor en het straffere onderstel, onderscheidde de sportiefste versie zich door kunststof spatbord- en dorpelverbreders, spoilers voor en achter, mistlampen in de voorspoiler en uiteraard lichtmetalen wielen - met een diameter van wel 13 inch ... Het interieur werd opgeluisterd door ‘kuipstoelen’ met ruitjespatroon, een sportstuur en uiteraard een toerenteller - met daarnaast een oliepeilmeter.

Afscheid nemen deed pijn

Hoewel Angela haar eerste AX al heel snel weer had ingeleverd, dacht ze er later nog vaak aan terug. “Toen ik meer rijervaring had opgedaan, kreeg ik ontzettende spijt dat ik ’m zo snel had ingeruild. Want het was toch wel een erg leuk autootje.” Grappig genoeg kwam ze in een volgende fase van haar leven toevallig bij haar eerste autoliefde terug.

“Verrek, zo één heb ik ook gehad!”

Via haar werk leerde Angela haar huidige man Adrie kennen, die nota bene ook een AX GTi bleek te hebben. “Maar daar kwam ik pas achter toen ik bij hem introk en we iets in z’n garagebox gingen zetten. Hij had het weleens over een AX’je gehad, maar dat het een GTi was, daar had ik geen idee van. De garagedeur was nog maar net open of ik herkende ’m al. ‘Verrek, zo één heb ik ook gehad, maar dan in het bordeauxrood!’, riep ik meteen.”

Wil jij ook met je youngtime of neoklassieker in Auto Review?

Meld je aan via 'Vraag aan de redactie'!

AX-liefde als familiekwaal

Bij Adrie bleek de liefde voor Citroën in het algemeen, en die voor de AX in het bijzonder, een familiekwaal te zijn: “Zijn ouders hadden meerdere AX’en gereden en zijn oom werkte vroeger bij een Citroën-­dealer in Den Haag. Toen ik de auto voor het eerst zag, stond-ie al een hele tijd stil, wachtend op het moment dat Adrie tijd zou hebben om ’m op te knappen.” 

Dat moment is nog altijd niet aangebroken en kwam zelfs niet toen Angela een eigen autootje nodig had. Wat er wel kwam: nóg een AX GTi! “Tja, ondertussen hadden we twee kinderen en een klushuis en dus leek het handiger om een instapklare auto aan te schaffen. Maar dat onze tweede auto een AX moest worden, was al snel duidelijk. Deels omdat ik nog altijd terugverlangde naar die rode, en ook omdat Adrie er veel kluservaring mee had. Zo wist-ie dat een AX best betrouwbaar is en dat er goed aan te werken is.” 

Verjaardagscadeau

Na een tijdje zoeken, vonden ze zes jaar geleden, vlak voor Angela’s verjaardag, inderdaad een AX GTi. Die stond niet eens zover bij hun woonplaats Gilze ­vandaan. “We zijn er samen heengegaan, maar ik heb Adrie het proefritje laten maken. Want hij kon beter aanvoelen hoe en wat. Toen hij me halverwege een kort knikje gaf, wist ik genoeg. Yes!”

Huh, zo'n oude auto met ABS?!

Bij aanschaf had de AX een dikke 240.000 kilometer op de klok. In het begin reed Angela daar niet zo veel kilometers bij, maar tegenwoordig gebruikt ze de auto vrijwel dagelijks en gaat het wat harder. Inmiddels heeft de 31-jarige hot hatch 265.000 kilo­meter achter de kiezen en is er al het nodige aan de auto gerepareerd en vervangen. 

“Dat doen we allemaal zelf. We zijn begonnen met een andere voorruit, want de originele lekte. Verder is er een nieuwe aandrijfas onder gekomen en toen de uitlaat stukging, heb ik die van Adrie’s AX ingepikt. Helaas hebben we ook de centrale motorcomputer - de ECU - en de regeleenheid voor het ABS moeten vervangen.” Wat zeg je nou, heeft jouw auto ABS? “Klopt, dat was een optie, alleen leverbaar op de GTi, en het werkt gek genoeg alleen op de voorwielen.”

Origineel interieur

Als echte liefhebber vind je bijna altijd wel iets aan een auto dat mooier of beter kan, en dat is bij de AX van Angela niet anders: “Toen we haar kochten - ik noem de auto ook wel ‘mupke’ - zat er om een of andere reden een GT-interieur in. Maar ik wilde juist de originele GTi-stoelen en deurpanelen hebben.”

“De velgen waren zo krom als een hoepel. ”

Na enig zoekwerk wisten Angela en Adrie een authentiek interieur op de kop te tikken. Een andere verfraaiingsmaatregel was de montage van een andere bumperset. “Bij de voorbumper ontbrak het kapje voor het sleepoog, maar zo’n los kapje is bijna niet te vinden. Dus toen we voor weinig een nette voor- en achterbumper vonden, hebben we die gekocht en gemonteerd. De huidige velgen horen er af fabriek onder, maar wij hebben ze nog niet zo lang. We moesten ze trouwens eerst laten richten, want ze waren zo krom als een hoepel.”

Kofferbak met 'kroepoekjes'

Bij een oudere auto is er altijd wel wat te doen, en gelukkig is Angela niet bang om haar handen vuil te maken. “Ik leer graag en inmiddels gaan normale onderhoudsklussen me prima af. Laatst heb ik ook de remmen vervangen. Helaas heeft de kofferbakbodem wel wat 'kroepoekjes'. 

Dat is een van de redenen dat Adrie nu met een lascursus is begonnen. Dat is voor mij net een brug te ver. Aan de motor zelf hebben we gelukkig nooit iets hoeven repareren. Wel hebben we een ­spe­ciaal luchtfilter geplaatst. Daarmee zijn de prestaties iets beter en rijdt-ie soepeler.”

'Oud barrel op linkerbaan'

Over rijden gesproken: hoe bevalt zo’n ruim 30 jaar oude B-segmenter als daily driver? “Het scheelt wel dat-ie ABS heeft, en verder kunnen we nog prima meekomen. Mupke en ik zijn samen 80, maar we rijden nog steeds niet vooraan in de file. We worden zelfs vaak onderschat. Dan zie je medeweggebruikers haast denken: wat moet die muts in dat oude barrel op de linkerbaan? Maar een tijdje geleden reed ik een jong stel in een vrij nieuwe Golf nog zoek bij het stoplicht."

"Toen we een paar honderd meter verderop weer voor rood moesten wachten, draaide die vent het raampje open en vroeg: ‘Wat is dát dan?’ Dat verrassingselement is lachen. Ook heel fijn aan de AX: hij is compact en overzichtelijk, mede dankzij de grote ramen. En ja, hij zit gewoon lekker. Ik zeg weleens: het is m’n bubbeltje. Als ik eens pissig ben of verdrietig, ga ik een stukje ­rijden - keiharde muziek aan en dan kom ik met een veel beter humeur terug.”

Prijswinnaar

Eigenaren van oudere auto’s zoeken elkaar vaak op in clubverband en op evenementen. Kent de AX-community een rijk clubleven? “Sinds een tijdje ben ik lid van een WhatsApp-­groep van AX-eigenaren. Daarnaast gaan we weleens naar een Cars & Coffee hier in de buurt en ook de Franse Autodag van Visscher Classique in Buren hebben we bezocht. Daar won mijn kleine dame zelfs nog de derde prijs in de categorie Sportieve Auto’s van na 1984!”

“Zo'n AX GTi is even zeldzaam als een Rolls-Royce Cullinan”

Zelfs op dergelijke evenementen komt Angela maar zelden andere AX’jes tegen, en zeker geen GTi’s. Volgens haar zijn er nog slechts een stuk of dertig in Nederland ­geregistreerd. Dat maakt Angela’s auto tot een exclusieve verschijning, in aantal te vergelijken met een Rolls-Royce Cullinan of een McLaren 570S ... 

'Da's een kleintje!'

“Van die dertig auto’s mogen er trouwens nog maar een stuk of zeven de weg op. En behalve die van Adrie, ben ik er nog nooit eentje tegengekomen. Je rijdt dus echt in iets bijzonders, zelfs jonge kinderen zien dat. Die reageren dan van: ‘mam, kijk eens, da’s een kleintje!’ Maar ook van volwassenen krijg ik meestal wel leuke reacties." 

"Al hebben ze me ook weleens laten schrikken. Na een boodschap bij de drogist liep ik terug naar de parkeerplaats en stond er politie bij m’n auto. Dan denk je wel even van shit, wat is er aan de hand? Toen ik kwam aanlopen, vroeg die agent: ‘O, is die van u? Leuk zijn die, hè!’ Bleek z’n vader er vroeger eentje te hebben gehad. Dus dat viel mee, haha!”

Craquelé lak aanpakken

Hoewel Angela elke dag met veel plezier in haar ‘mupke’ stapt, zijn er nog wel een paar verbeterpunten. Zo gaat de versnellingsbak wat lastig in de achteruit. Of dat aan de ­koppeling of aan de bak zelf ligt, is een beetje onduidelijk. Daar moet Adrie zich nog over buigen.

“Mijn grootste wens is om de carrosserie helemaal aan te pakken. Om te beginnen moeten die krokante stukken in de bodem worden gerepareerd. En eerlijk gezegd is de lak ook niet overal top meer. Hier en daar zie je wat craquelé en bij de benzinedop zit een doffe plek. Het liefst zou ik ’m een keer helemaal laten overspuiten. Verder hebben we voor de zekerheid ook een aantal onderdelen op reserve gekocht: een dashboard en laatst ook een motorblok. Alles wat we tegenkomen en een beetje te betalen is, slaan we op, want we willen haar zo lang mogelijk rijdend houden.”

Niet te koop!

Maar stel nou dat je de Staatsloterij wint en de mooiste AX GTi ter wereld zou kunnen kopen, zou je deze AX dan niet wegdoen? “Nee hoor, op evenementen krijg ik ook ­weleens de vraag of ze te koop is, maar dan is het standaardantwoord: ‘nee!’. Ik ben er helemaal aan verknocht. Bovendien was het een cadeau. Ik kan rustig zeggen: het mooiste cadeau dat ik ooit van iemand heb gehad. Als ze weggaat, is dat omdat óf zij, óf ik klaar is voor de sloop.”

Lees ook Marieke over haar zeldzame Japanse auto: "Elke rit voelt als vakantie"