Waarom diesel momenteel duurder is dan E10-benzine
Ondanks de hoge wegenbelasting, was diesel tot voor kort nog altijd een aantrekkelijke optie voor veelrijders. Maar met de huidige prijzen gaat die vlieger niet meer op. Waarom is diesel plotseling duurder dan benzine?
Tot de Oekraïne-oorlog was diesel in Nederland ongeveer 30 cent per liter goedkoper dan benzine. Na de Russische inval in dat land stegen alle brandstofprijzen en werd het gat tussen diesel en benzine kleiner. Maar tot voor kort betaalde je voor een liter diesel nog altijd zo'n 20 cent minder dan voor een liter E10-benzine.
Blijf bij over de brandstofprijzen met de gratis nieuwsbrief!
Maak kennis met de nieuwe Ibiza, de sportieve hatchback met nog scherper design en fris interieur. Nu vanaf € 24.990
Daarom was een dieselauto voor kilometervreters die de brandstof uit eigen zak moeten betalen, nog altijd prima alternatief voor een benzineauto, hybride of EV. Met de oorlog in het Midden-Oosten ziet dat er ineens heel anders uit.
Met name doordat diesel nog veel harder in prijs is gestegen dan benzine. Buiten de snelweg kost een liter diesel momenteel al snel 2,25 euro, tegen 2,15 euro voor een liter E10-benzine. Hoe dat komt? Dat leggen we hieronder in het kort uit.
Niet alleen de accijnzen
Bij hoge brandstofprijzen wijzen we in Nederland graag naar ons auto-onvriendelijke belastingklimaat. En inderdaad: de brandstofaccijnzen zijn hier hoog. Per liter benzine is die bijna 85 cent en per liter diesel ongeveer 55 cent. Bovendien stijgen de Nederlandse accijnzen - anders dan in de meeste andere landen - mee met de inflatie.
De reden voor de huidige explosieve stijging ligt echter vooral aan de geopolitieke spanningen. Maar dat is niet het enige. Ook de manier waarop brandstoffen wereldwijd worden geproduceerd en verhandeld, speelt een rol.
Bron: Google Maps
Spanningen rond de Straat van Hormuz
De meest recente prijsstijging heeft alles te maken met de spanningen rond de Straat van Hormuz. Deze smalle zeestraat tussen Iran en Oman is een cruciale route voor de mondiale energiemarkt. Een groot deel van de olie en brandstoffen uit het Midden-Oosten passeert hier.
Nu Iran de doorgang heeft geblokkeerd en tankers het gebied sowieso mijden uit veiligheids- en verzekeringsrisico’s, raakt dat direct de toevoer van olieproducten. Vooral diesel en kerosine uit raffinaderijen in het Midden-Oosten zijn belangrijk voor Europa. Als die stroom stokt, schiet de dieselprijs sneller omhoog dan die van benzine.
Europa heeft structureel dieseltekort
Daar komt bij dat Europa al jaren meer diesel verbruikt dan het zelf produceert. Europese raffinaderijen zijn historisch sterker gericht op benzineproductie. Het gevolg is dat diesel vaak van buiten Europa moet komen.
Vroeger importeerden we veel dieselolie uit Rusland. Door de sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne is die aanvoer grotendeels weggevallen. Europa is daardoor afhankelijker geworden van leveringen uit onder meer India, het Midden-Oosten en de Verenigde Staten. Dat maakt de markt gevoeliger voor internationale verstoringen, zoals nu de situatie rond Hormuz.
Diesel blijft essentieel voor transport
Hoewel het aantal dieselpersonenauto’s in Europa sterk is afgenomen, blijft de wereldwijde vraag naar diesel groot. Het internationale goederenvervoer draait er nog steeds grotendeels op. Dat geldt voor zowel voor het transport over land met vrachtwagens, als overzee en via binnenwateren door schepen. Daarnaast maken zowel landbouwmachines als bouwmaterieel vrijwel allemaal gebruik van diesel.
Wanneer de economie groeit of logistieke ketens onder druk staan, stijgt de vraag naar diesel daarom vaak sneller dan die naar benzine.
Raffinaderijen veranderen hun productie
Ook de energietransitie speelt mee. Sommige raffinaderijen investeren minder in traditionele dieselproductie en richten zich meer op petrochemische grondstoffen of duurzame brandstoffen zoals HVO of SAF. Daardoor kan een afname van de dieseltoevoer vanuit het Midden-Oosten niet meteen worden opgevangen. En in tijden van schaarste, stijgen de prijzen nu eenmaal snel.
Hoe lang blijft diesel zo duur?
Of diesel structureel duurder blijft dan benzine, is moeilijk te voorspellen. Brandstofprijzen reageren sterk op geopolitiek, raffinagecapaciteit en economische groei. Zolang Iran de Straat van Hormuz dichthoudt en bovendien de olieproductie en de infrastructuur van landen in de regio blijft aanvallen, blijven de brandstofprijzen hoog.
Als de spanningen in het Midden-Oosten afnemen, kan het prijsverschil weer omslaan. Hoelang we daarop moeten wachten, is nu nog hoogst onzeker. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump duurt het nog vier tot zes weken. Iran zelf denkt dat het de strijd nog maandenlang kan volhouden.
De perfecte mix tussen kracht en comfort. Met de Volkswagen Tiguan rijd je zorgeloos naar je favoriete bestemming.
