Half miljoen Nederlanders rijdt hiermee, maar in Duitsland kan het je duizenden euro's kosten
In Nederland wordt het gebruik van een dashcam steeds normaler. Maar zodra je de grens met Duitsland oversteekt, verandert er iets fundamenteels aan de status van je dashcam.
Het AD berekende in 2019 dat een kwart tot een half miljoen Nederlanders die met zo'n continu filmende camera achter de voorruit rondrijden. Daarnaast verwachtte marktleider Nextbase voor dat jaar alleen al 110.000 verkopen in Nederland. Inmiddels zijn dashcams goedkoper en dus toegankelijker geworden. Het is dus niet gek om aan te nemen dat het werkelijke aantal dashcams in Nederland ondertussen flink hoger ligt dan zeven jaar geleden.
Toegestaan, maar niet zonder regels
Nederland kent privacyregels voor dashcams, vooral rond het delen en publiceren van de opgenomen beelden. In Duitsland gaan ze nog een stap verder: daar mag je niet eens continu filmen en beelden bewaren zonder een concrete aanleiding. Alleen bij een incident, zoals een aanrijding of een gevaarlijke verkeerssituatie, mogen de beelden bewaard blijven.
Dat verschil is niet zomaar een theoretische bepaling. Het Duitse Bundesgerichtshof deed op 15 mei 2018 een richtinggevende uitspraak (zaaknummer VI ZR 233/17) die nog altijd de norm is. Dashcambeelden mogen weliswaar als bewijs dienen bij een ongeval, maar dat neemt niet weg dat het maken van die beelden zelf in strijd kan zijn met de privacywetgeving. Beide zaken staan juridisch los van elkaar.
Dat bleek eerder al in de praktijk. Een Duitse automobiliste die na een aanrijding haar eigen dashcambeelden als bewijs wilde gebruiken, kreeg van de rechter gelijk over de schadeclaim, maar werd zelf veroordeeld tot een boete van 150 euro wegens het ongeoorloofd maken van privacygevoelige beelden.
Wat het echt kost
Dat ene bedrag van 150 euro is geen uitzondering. De Duitse privacytoezichthouders zelf zijn er inmiddels vrij concreet over. De toezichthouder van Nedersaksen laat weten dat opgelegde boetes bij onrechtmatig dashcamgebruik door particulieren doorgaans rond de 500 euro liggen. Baden-Württemberg meldt in zijn jaarverslag dat het, afhankelijk van de aard en duur van de opnames, boetes van 1000 tot 2000 euro heeft opgelegd aan voertuigeigenaren en bestuurders. Bedrijven die een dashcam onrechtmatig in een bedrijfswagen gebruikten, kregen van de toezichthouder in Sleeswijk-Holstein zelfs boetes van 2500 en 4200 euro.
Serieus geld, maar wel een ander verhaal dan de miljoenenbedragen waarover soms gesproken wordt. Het Bayerische Landesamt für Datenaufsicht noemt in theorie een bandbreedte tot 20 miljoen euro of 4 procent van de jaaromzet. Daar voegt het direct aan toe dat zulke drastische gevallen tot dusver niet bekend zijn. Dat miljoenenplafond is bedoeld voor grootschalige dataschendingen door bedrijven zoals Facebook of Google, niet voor een toerist met een camera op zijn voorruit.
Hoe je het risico beperkt
Wie een dashcam gebruikt en op vakantie naar Duitsland rijdt, doet er goed aan de camera zo in te stellen dat die alleen bij een aanrijding of harde remmanoeuvre beelden vasthoudt, in plaats van continu op te nemen. De meeste moderne dashcams hebben hiervoor een loop-functie, die oudere beelden automatisch overschrijft totdat een sensor iets registreert. Beelden delen op internet of automatisch doorsturen naar de politie vergroot het risico juist, en is precies het soort gebruik waar de Duitse toezichthouders op letten.
