De vliegende auto uit Harry Potter staat gewoon in de Betuwe
Mijn ouders kochten in 1965 hun eerste auto, een Ford Taunus. En dat terwijl mijn vader, een hartstochtelijk anglofiel, liever een Ford had aangeschaft die was vernoemd naar zijn geliefde Engeland dan naar een Duits gebergte.
Uiteindelijk ging Galama senior tandenknarsend overstag, want de Duitse Ford had nu eenmaal meer ‘lebensraum’ voor zijn zeven kinderen dan de Engelse Ford Anglia. Toch kon hij het niet laten om mij als peuter regelmatig te wijzen op zijn favoriete automodel, dat met die opvallende schuine achterruit: “Kijk Bavo, een Anglia!” Best opmerkelijk, omdat de beste man verder niets met auto’s had en op zijn hoogst drie automerken kon herkennen. Ik fantaseerde mijzelf dan al achter het stuur van dat kittige karretje. Pas 55 jaar later zou ik er voor het eerst echt eentje zelf besturen.
De schuine achterruit
Er waren in mijn kindertijd drie auto’s met een andersom schuin staande achterruit. Dat waren de Ami 6 van Citroën, de Ford Anglia en de Lincoln Continental uit 1958 tot 1961. Die laatste kende ik niet als jochie. Maar hij was er wel, want Prins Bernhard had er eentje in de Koninklijke Stallen staan met kenteken AA-013. Er is overigens wel een verband tussen deze Lincoln en de Ford Anglia maar daarover later meer.
Het voordeel van de ‘anderom’ hellende achterruit was, zo meende ik eerst, dat-ie niet vies werd, noch bedekt kon raken met regendruppels of sneeuwvlokken. Maar het ging de ontwerpers voornamelijk om aanmerkelijk meer hoofdruimte te creëren voor de achterpassagiers. Verder zou het ontwerp de suggestie van snelheid en sportiviteit moeten geven. Bij de Citroën Ami bleef het helaas bij die suggestie. want het zwakke tweeclilinder motortje kon slechts met moeite een lege kinderwagen in beweging krijgen. De Lincoln was duizend kilo te zwaar om überhaupt sportief genoemd te mogen worden, maar die Anglia …
Breng je zaterdag tot leven met de ruime Škoda Elroq. Tot 571 km elektrische actieradius. Nu al te rijden vanaf € 34.990.
Anglia in autospeedway
Op mijn tiende ging ik soms met mijn even autogekke vriendje Willem naar de Autospeedway in het Goffertstadion. We vergaapten ons in het rennerskwartier buiten het stadion aan de opgevoerde Kevers, eenpersoons fantasievoertuigen, maar ook aan kaalgestripte Anglia’s. Al het glas en ander ‘overbodig’ materiaal was er uitgehaald, waardoor de Anglia nóg lichter werd. Dat lage gewicht was trouwens ook bij de aangeklede versie een groot voordeel.
In de pauze kon je als jochie makkelijk ongemerkt het stadion binnen piepen. De Anglia’s waren vrij smal, wat betekende dat ze in de bochten van de sintelbaan snel ondersteboven rolden. Wij waren dol op dat soort spectaculaire scènes. Eerder dan diehard raceliefhebbers, waren Willem en ik doorgewinterde ramptoeristen.
Naarmate de tijd vorderde, verdween de Ford Anglia langzaam uit mijn geheugen. Totdat Harry Potter de auto weer tevoorschijn toverde.
Voorlopers ‘Potter-Anglia’
De eerste generatie Ford Anglia (E04A) stamt al uit 1939. Het was destijds de kleinste Ford uit het Britse modellenaanbod van het merk. Het was een tweedeurs versie van de al bestaande Ford Prefect. In 1948 verscheen er een tweede generatie (E494A), die eigenlijk niet meer was dan een facelift van het bestaande model.
De derde generatie kreeg de naam Anglia 100E mee. Deze Anglia was een wat plompe verschijning, geheel in lijn met de weinig frivole Europese tijdgeest van de werderopbouwjaren. De stationwagen werd Escort genoemd. Een naam die uiteindelijk in 1967 zou blijven kleven aan de modernere opvolger van de Anglia.
Terwijl de Anglia 100E op de markt kwam, werd de vorige generatie (E494A) nog steeds gebouwd als budgetcar en aan de man gebracht onder de naam Ford Popular. Deze Popular werd later een uiterst gewilde basis voor zelf verknutselde hotrods.
Thunderbird als voorbeeld
In 1959 vond de introductie plaats van de Anglia waar het mij om gaat, de Anglia 105E. Voor dit project had het hoofdkantoor van Ford ontwerper Elwood Engel naar Engeland gestuurd. Dat was niet de minste, want samen met George Walker en Joe Oros was Engel verantwoordelijk voor het design van alle Ford- en Lincoln-modellen in de tweede helft van de jaren vijftig. En onder die illustere Elwood Engel kwam in Dagenham dus de geheel nieuwe Anglia tot stand. Met een aantal designkenmerken van nota bene de Thunderbird uit 1959!
Zo kreeg de nieuwe Anglia Amerikaanse staartvinnen, een verchroomde en brede grille langs een vloeiend aflopende motorkap en bovenal een verkeerd om hellende achterruit! Precies zoals Engel die al getekend had voor de Lincoln Continental Mark III uit 1958. Ook technisch zette de Anglia een belangrijke stap. Hij kreeg de gloednieuwe, 39 pk sterke 1,0-liter Kent-motor mee.
Productierecord
De ‘Amerikaanse’ Anglia was een onmiddellijk succes. In het eerste jaar van productie werd al een record behaald met 191.000 exemplaren. Nog nooit had Ford in één jaar tijd zoveel auto’s van hetzelfde type geproduceerd. Uiteindelijk werden er tot 1968 van alle versies van de vierde generatie Anglia ruim een miljoen stuks gebouwd.
Ontwerper Elwood Engel is overigens ook verantwoordelijk voor de auto waarin John F. Kennedy werd vermoord, een Lincoln 4-door Convertible. Nadat George Walker bij Ford met pensioen ging, werd Engel gepasseerd als ontwerpchef. Hij stapte beledigd over naar het Chrysler-concern, waar hij de legendarische Virgil Exner opvolgde.
De Harry Potter van Bemmel
In het Betuwse plaatsje Bemmel rijdt een puntgaaf exemplaar rond van de droomauto van mijn vader, én van Harry Potter. Ben Holtrop (54) is lid van de Engelse Ford Club Nederland en is de trotse eigenaar.
Ben Holtrop: “Onze buurman had in mijn jeugd een Ford-garage en daar kwam ik als vijftienjarige te werken. Een andere monteur van die garagehouder had een RS 2000 en die vond ik zó mooi. Die moest en zou ik hebben! En dat lukte uiteindelijk. En zo begon mijn voorliefde voor Ford-modellen.
Ik heb op dit moment die RS 2000 Mk2 uit 1979, een Ford Escort Estate Mk2 ,een Ford Escort 2 Van, en dan natuurlijk die Anglia uit 1960. En binnenkort, zo hoop ik, een Cortina Mk1, die met die ronde achterlichten. Ik kan gelukkig bijna alle onderhoud en reparaties zelf doen. Ik koop op voorhand al onderdelen als zich een mooie gelegenheid voordoet. Ik had de portieren voor de Escort Van al drie jaar in huis, voordat ik überhaupt een Van had aangeschaft. Ik ben altijd online aan het zoeken naar onderdelen. Is ook een onderdeel van de hobby.”
Geen stuiver waard
Die Ford Anglia is eigenlijk van vóór mijn tijd. Maar de broer van die garagehouder deed aan speedway en ik werd zijn vaste monteur. Het waren toen vooral Escortjes die ik op het circuit zag. En Angliaatjes! Die waren lekker licht, maar wel wat smal en kort. Ik ken de Anglia’s dus vooral van de speedway, net als jij!
Het aanbod slooprijpe Escortjes was toen enorm, en Anglia’s waren oude gedateerde modelletjes. In die tijd legden we wel een Anglia op zijn kant om er een achteras onderuit te trekken. Dan lieten we de rest gewoon liggen. Was geen stuiver waard. Nu is een goede Anglia moeilijk te vinden. Ze zijn of slecht of duur zeg ik altijd. Een perfect gerestaureerd en puntgaaf exemplaar in concoursstaat doet ondertussen misschien wel 25 mille.”
Miljoenen-Anglia
De Britse Boybandzanger Liam Payne (One Direction) betaalde zelfs een bedrag van zes cijfers voor een Ford Anglia. Maar goed, dat was ook één van de zestien Anglia’s die gebruikt werden in de Harry Potterfilms.
Auteur J.K. Rawling gebruikte de Ford Anglia in haar boeken omdat ze er zulke goede herinneringen aan bewaarde. Haar eerste vriendje had er eentje en nam haar in zijn Anglia vaak mee naar betoverende, romantische plekken in Schotland. De Anglia had voor altijd haar hart veroverd.
Ben Holtrop; “Mijn exemplaar is uit 1960. De eerste eigenaresse heeft hem maar liefst 29 jaar gehad. Gekocht bij C.L. de Groot’s Automobielbedrijven in Amsterdam. Het naamplaatje zit nog achterop. De tweede eigenaar heeft hem ook precies 29 jaar gehad. Toevallig, hè. Hij was de voorzitter van de Engelse Ford Club Nederland. Die verkocht ’m aan een maat van mij. Die heb ik de auto in 29 dagen weten af te troggelen! Hij was supergoed vanbuiten, waarschijnlijk doordat-ie altijd binnen heeft gestaan. Ik heb één minuscuul lapje bodemplaat moeten lassen. Het interieur moest ik wel opknappen. In Engeland kon ik bij de firma Aldridge de originele bekledingsstof bestellen. Ik heb hem tóch over laten spuiten in de originele kleur Wells Fawn. De oude lak werd mij wat te dun. Hij is nu echt perfect. Doet het altijd, rijdt mooi soepel. Maar ik hoor ergens in de diepte een klein rammeltje binnenin, dus volgend jaar ga ik het 979 cc motortje maar eens reviseren.”
Symmetrie
We rijden naar het buitengebied. Onderweg wijst Ben Holtrop mij op het feit dat het dashboard geheel symmetrisch is opgebouwd. Dat is onder de motorkap ook het geval. Dat was economisch bij het bouwen van rechts-, én linksgestuurde exemplaren. Zelf ombouwen is daarmee ook een fluitje van een cent.
Op de terugweg mag ik achter het stuur. Het is een reis terug in de tijd. Het dunne bakelieten stuurwiel, de lange schakelwegen van de pook (4 versnellingen; was vooruitstrevend toendertijd hoor!), en als je wilt remmen moet je goed doortrappen.
Voor mijn geestesoog zie ik mijn allang overleden vader langs de kant van de weg staan; Kijk Bavo, een Ford Anglia!
Scroll voor meer foto's naar beneden
