Verschoning bestelwagenpark valt vies tegen

Ooit had de overheid mooie plannen om beroepsvervoer te vergroenen. De ontwikkeling van elektrische bestelwagens gingen immers de goede kant op: prijzen zakten (langzaam), actieradiussen groeiden (langzaam).

SEBA: vijf mille subsidie op je EV-bus

Om de verkopen te stimuleren, werd een in april 2024 een subsidieregeling opgetuigd. Deze zogenaamde Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto's (SEBA) stelde kopers een bonus van maximaal 5000 euro in het vooruitzicht bij de aankoop van een volelektrische bestelwagen.

Dat liep meteen storm: in juli 2024 was de pot van dertig miljoen euro al leeg, goed voor zo'n 6000 EV-busjes. Eind juli werd de pot opnieuw gevuld met nogmaals dertig miljoen euro.

Zero-emissiezones gooien roet in het eten

Hoera, zou je zeggen. Nou, nee. Een van de redenen waarom in 2024 veel elektrische bussen werden verkocht, was de aangekondigde  invoering van zero-emissiezones (zez). Per 1 januari 2025 zou je alleen nog met een elektrische bus in veel grote steden het centrum in mogen. Maar ineens begon de overheid terug te krabbelen. Mogelijk zouden die zez's niet doorgaan.

Resultaat: eind november 2024 zat er nog 13 miljoen euro in de pot. En 31 december 2024 was echt het allerlaatste moment om een EV-bus én SEBA aan te vragen. Uiteindelijk werd er nog een flinke sprint ingezet en is het subsidiegeld alsnog verdeeld.

Twaalfduizend ev-busjes in 2024

Dat betekent dat er in 2024 zo'n 12.000 elektrische busjes zijn gesubsidieerd. Als je kijkt naar de cijfers, lijkt dat aardig te kloppen. Volgens RDW/RVO zijn er tussen 31 december 2023 en december 2024 precies 11.788 ev-bestelwagens op kenteken gezet.

Een flinke stap voorwaarts, zo lijkt het. En zelfs na het wegvallen van de SEBA worden er nog altijd veel elektrische bussen verkocht: in heel 2024 zo'n 16.000 stuks. Je zou kunnen concluderen dat de subsidie dus eigenlijk niet nodig was geweest, maar dat klopt niet.

Afschaffing bpm-vrijstelling

De overheid toverde namelijk een nieuwe regel uit de hoge hoed: van stimulans naar straf. SEBA werd aan de kant geveegd en tijdens het ruimen werd meteen de bpm-vrijstelling op bussen met brandstofmotoren in de prullenbak gegooid. Gevolg: een gemiddeld dieselbusje werd per 1 januari 2025 zo'n 15 mille duurder. Dit zorgde in 2024 voor een run op dieselbusjes. Nooit werden er meer busjes verkocht in een jaar: in totaal bijna 130.000. Waarvan ruim 112.000 met een dieselmotor.

Komende jaren: lage bestelwagenverkopen

Dit heeft tot gevolg dat de komende jaren amper een diesel wordt verkocht. Iedereen heeft de koop immers naar voren gehaald. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de cijfers van afgelopen februari: slechts 285 diesels werden op kenteken gezet (zelfde maand 2023: 5005 diesels). Tegenover 945 elektrische bestelwagens. Een groot succes dus voor die elektrische bus. Zou je denken.

Ja, ev's verkopen beter. Maar dat is een heel erg vertekend beeld. En het helpt de vergroening vooralsnog niet echt. Met de aantallen die er nu worden verkocht, blijft elektrisch rijden in een busje een druppel op een gloeiende plaat: slechts 5 procent van het totale bedrijfswagenpark in Nederland (cijfer RVO) heeft een stekker. Er is nog een lange weg te gaan.