Deze Volkswagen- en Kever-mythes geloven we al decennia, maar ze kloppen maar half
Op 30 juli was het precies 23 jaar geleden dat in de Mexicaanse stad Puebla de laatste Volkswagen Kever van de band rolde. We rijden met de Mexico-Kever en ontrafelen meteen een aantal mythes rond deze auto.
De Mexico-Kever. Het klinkt als een schadelijke exoot die op de Veluwe hele loofbossen kaalvreet, maar het is een auto. De allerlaatste Kever werd aan paus Johannes Paulus II geschonken als dank voor zijn bezoek aan Mexico in 2002. Deze lichtblauwe Kever staat in het Vaticaans Museum te pronken. Dat is het officiële verhaal.
Maar is dit exemplaar wel écht de laatste? Heel veel van wat we weten over de iconische Volkswagen Kever is waar en niet waar tegelijk. Of soms een beetje waar. Volkswagen liet de Kever in groten getale ook in het buitenland bouwen. Onder andere in Zuid-Afrika, Melbourne, Sarajevo en ook in Brazilië. Daar werd de Kever ‘Fusca’ werd genoemd, een verbastering van het woord Volkswagen.
Vanaf 1967 werden ook in Mexico Kevers gebouwd, voor de Amerikaanse markt en de thuismarkt natuurlijk. Daar was het de voordeligste auto die je kon kopen. Mexicanen noemden hem Vocho; een samentrekking van het woord Volkswagen en ‘bicho’, wat insect betekent. Beroemd zijn de groen-witte Kever-taxi’s. Sommige misten een rechterportier en hadden geen voorstoel om de instap naar de achterbank te vergemakkelijken. In 2003 werd een speciale afscheids-serie, de ‘Ultima Edition’, gebouwd. In speciale kleurtjes blauw en beige.
Schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrief.
- Mis geen belangrijk autonieuws
- Exclusieve verhalen alleen voor jou
- Speciale kortingen en acties
Vaak overvallen
Dat een nieuwe taxiwet de reden was om te stoppen met de Kever-productie in Mexico is weer typisch iets wat klopt en niet klopt tegelijk. Er kwam in 2003 inderdaad een nieuwe taxiwet die voorschreef dat elke taxi minimaal vier portieren moest hebben. Taxipassagiers werden vaak overvallen en in een tweedeurs-taxi zoals de Kever konden ze niet wegvluchten bij gevaar. Dus werden na het stoppen van de productie geen nieuwe taxivergunningen meer verleend aan de Vocho’s.
In Puebla werden nooit de moderne Duitse varianten gebouwd, zoals de 1302 en de 1303. Het bleef bij ‘Type 1’, het 1200-model. De Mexicanen gaven er wel een eigen draai aan. Al snel kwam er een 1600 cc-motor in te liggen. Later zelfs eentje met injectie.
Onder klassiekerliefhebbers ging de mare dat je beslist een origineel Duitse Kever moest bemachtigen en geen minderwaardige soortgenoot uit Mexico. Daar zouden ze dunner plaatstaal hebben gebruikt en de auto niet bepaald ‘gründlich’ in elkaar hebben geschroefd. Het blijkt weer waar en niet waar tegelijk. We gingen op bezoek bij Fred Bregman, een voormalig belastinginspecteur en trotse eigenaar van een Mexico-Kever. "Mijn vader had een Kever", vertelt hij. "Ik zie nog door het achterraam de semaforen, dat zijn de richtingaanwijzers, uit de B-stijl klappen bij een bocht. Na twee Kevers kocht mijn vader andere types Volkswagens. Altijd in het groen. Misschien omdat hij beroepsmilitair was.
"Ik kon een aantal jaar terug een garagebox overnemen en toen ontstond al snel het idee om een Kever te gaan zoeken. Dat werd er eentje uit 1996, per definitie dus een Mexico-Kever. Daar stond ik toen helemaal niet bij stil. Een autodealer had die auto, die hij misschien als inruiler had verkregen, jaren en jaren bewaard in de showroom voor zijn dochtertje. Maar toen zij 18 jaar werd, wilde zij helemaal niet zo’n gek en rond autootje hebben.
"Ik kocht hem direct. De motor moest uiterst voorzichtig weer aan de praat worden gebracht. Dat heeft Kever Centrum Midden Nederland uitstekend gedaan. Ik ben namelijk niet echt een monteur. Ik ben onmiddellijk lid geworden van de Keverclub en ben me gaan verdiepen in de auto. Nu schrijf ik als vaste columnist voor het clubblad. De Brilkever heeft binnen de club natuurlijk de hoogste status. Maar ik kan niet zeggen dat de Mexico-Kever onderaan staat. Al heb ik wel eens iemand getroffen aan wie ik vroeg of hij ook een Mexico-Kever had en die antwoordde: 'Nee, gelukkig niet!'
Bouten extra aangedraaid
"Dat de Mexicanen minder goede auto’s bouwden kan ik ook niet bevestigen", vervolgt Fred. "Toen de Duitsers een paar jaar na de introductie van de Golf in 1974 stopten met de fabricage in Emden, bleven ze wel eenvoudige Kevers leveren aan dealers. Als een soort budgetauto. Die haalden ze allemaal uit Mexico. Dus je kunt denken dat je een origineel Duitse Kever hebt omdat die bijvoorbeeld in 1979 verkocht is in Duitsland, maar dan heb dus toch een Mexicaan. Als de auto’s in Duitsland arriveerden, stond er een hele batterij Duitse ingenieurs klaar om de auto’s met alle aangeboren Gründlichkeit te keuren en te herkeuren. In Mexico heeft achterruitverwarming geen zin, dus in Duitsland werd er een andere achterruit gemonteerd. En andere banden en dergelijke dingen. En alle bouten werden nog een extra aangedraaid. Want helemaal 100 procent vertrouwden die Duitsers hun Mexicaanse collega’s ook weer niet.
"Er zijn wel kleine verschillen. Bij mijn Mexicaan ontbreken de opbergtassen aan de zijdeuren, zit de spiegel op de voorruit geplakt en loopt de hemelbekleding verder door tot aan de voorruit. Die is altijd zo goed als plat. De aanwijzingen aan de binnenkant van de benzineklep zijn in het Spaans, ook leuk. Ik heb zelf een 1600-motor met injectie en ook een katalysator. Die is nooit in Duitsland gebouwd. Kevers met een katalysator herken je aan het feit dat ze maar één uitlaatpijp hebben in plaats van twee. Hij klinkt daardoor net even wat anders, iets meer als een Porsche, haha.”
Belachelijk grappig autootje
Als ik na ons gesprek even zelf een stukje mag sturen, ervaar ik zelf hoe speciaal de Kever tegenwoordig is geworden. In mijn jeugd was het de meest gewone auto die je kon bedenken. Je zag Kevers op elke straathoek. Nu kijkt een meisje van 16 op de fiets eerst verstoord naar ons op als we het fietspad naderen, geërgerd dat ze eventueel moet remmen voor ons. Maar na het passeren kijkt ze nog een paar keer lachend achterom omdat we in een belachelijk grappig autootje zitten dat ze nog van haar jonge leven heeft gezien.
Zes Kever-weetjes die waar én niet waar zijn
1. Hitler bedacht het concept van de Volkswagen
Nee, Volkswagen was in die tijd een algemene aanduiding voor een bepaald type automobiel. Elke kleine goedkope eenvoudige gezinsauto werd een volkswagen genoemd. Pas in 1938 werd het begrip Volkswagen als merknaam vastgelegd. En ja, Hitler wilde als een verkiezingsstunt dat een auto bereikbaar werd voor ieder Duits arbeidersgezin. Hij gaf opdracht aan de auto-industrie om een ‘volkswagen’ te maken voor een prijs onder de 1000 Reichsmark.
2. Ferdinand Porsche bedacht de Kever
De grote autofabrikanten ontweken de opdracht van Hitler, omdat ze twijfelden er een cent aan te kunnen verdienen. Uiteindelijk kreeg Ferdinand Porsche de opdracht in zijn maag gesplitst. Die schoof het ongeïnteresseerd door naar zijn medewerkers, al behield hij de supervisie. Het team van Porsche graaide een aantal bestaande ideeën bij elkaar. Dat kon makkelijk, omdat de nazi’s het staatsbelang boven het patentrecht en industrieel eigendom stelden. Joodse patenthouders werden sowieso van hun rechten beroofd. Concepten en eerdere uitwerkingen van onder meer Béla Barényi en Joseph Ganz werden schaamteloos gekopieerd. Porsche-employee Erwin Komenda tekende voor de koets, en collega Franz Reimspiess voor het boxermotortje.
3. De Kever is de meest geproduceerde auto ter wereld
Er werden maar liefst 21, 5 miljoen Kevers gebouwd. Maar van de Toyota Corolla veel meer; 51 miljoen exemplaren. De verschillende generaties Corolla’s zijn echter geheel nieuwe auto’s. Dat geldt ook voor de Ford F-Series met 40 miljoen pick-up trucks, en de VW Golf met 37, 5 miljoen exemplaren. De Kever is in principe altijd binnen hetzelfde model-concept gebleven, zowel technisch als uiterlijk. Net als de T-Ford, maar die kwam tot 15 miljoen auto’s.
4. De laatste Kever staat in het Vaticaans Museum
De laatste auto die op 30 juli 2003 van de band rolde, ging linea recta naar het Volkswagen Museum in Wolfsburg. Dus de Pauselijke Kever was misschien symbolisch de laatste, maar zeker niet de écht laatste. Zelfs de allerlaatste Kever was niet de laatste! In de fabriek bleven namelijk na 2003 nog dermate veel reserve-onderdelen van de Kever achter, dat je bouwpakketten kon samenstellen. Hiermee werden weer complete auto's gebouwd en verkocht aan onafhankelijke handelaren.
5. De eerste Volkswagen-fabriek werd gebouwd in Wolfsburg
Ja en nee. Voor de Tweede Wereldoorlog heette de Kever de Kraft durch Freude- wagen, naar de gelijknamige arbeidsorganisatie van de nazi’s. Er werd een nagelnieuw fabriekscomplex gebouwd nabij Fallersleben; ‘Stadt der KdF-wagen’ genaamd. Na de oorlog werd de naam omgedoopt tot Wolfsburg, naar een nabijgelegen burcht.
6. De wederopstanding van Volkswagen na de oorlog is een typisch staaltje van Duitse ondernemingszin
Ja, dat valt niet te ontkennen. Maar de doorstart zelf heeft Volkswagen te danken aan een majoor van het Britse bezettingsleger. Zijn naam was Irvin Hirst. Hij zag de potentie van de kleine wagen en herstelde de deels verwoeste fabriek. Hirst wist een aanzienlijk aantal Kevers in een militaire uitvoering aan de geallieerde bezettingsmachten te slijten. Zo kwam alles weer in beweging, totdat de alweer volop draaiende fabriek in 1949 aan de Duitsers kon worden overgedragen.
Schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrief.
- Mis geen belangrijk autonieuws
- Exclusieve verhalen alleen voor jou
- Speciale kortingen en acties