Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)

Ronald Janus
Door Ronald Janus
Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)

De Avenger is de bestverkochte Jeep van ons land. Begrijpelijk, want het is een handzaam en leuk wagentje. Toch doet zijn gepolijste voorkomen ons verlangen naar een tijd dat het merk modellen maakte die konden varen, genadeloos flopten, waren gestileerd als rijdende berghut of gewoon in Nederland werden gebouwd.

Ford GPA (1942-1943)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)

Onder die ‘romp’ op de foto zit toch echt een Jeep verborgen, en wel de Ford GPW – een Willys MB oorlogs-Jeep met een andere naam. De auto met de bijnaam ‘Seep’ (sea-Jeep) was amfibisch en uit de achterkant staken een schroef en een roer. De ‘autoboot’ bleek het slechtste van twee werelden. Hij was te zwaar op het land en het design was niet erg bestand tegen golfslag. Van de ongeveer 13.000 geproduceerde exemplaren werd een kwart na de oorlog aan Rusland geschonken. De paar honderd stuks die sindsdien niet wegrotten of zonken, zijn nu een klein fortuin waard.

Jeep CJ2-A (1945-1949)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)
Tip
Maak kennis met de Zeekr 7GT.
Maak kennis met de Zeekr 7GT.

Lichtjaren voorop. Opvallend design. Adembenemende prestaties.


De vrede was nog niet in zicht of Willys zag al brood in een consumentenversie van het model dat letterlijk de wereld moest veroveren. De eerste prototypes van de CJ (‘Civilian Jeep’) reden in 1944 al rond en een jaar later verscheen de productieversie. Deze ‘CJ2A’ voor boeren, bouwvakkers en buitenlui was sterker dan de oorlogs-Jeep, want kopers verwachtten een levensduur van jaren in plaats van de 90 dagen die voor de Willys stond. De CJ-serie zou het vier decennia uithouden en daarbij evolueren tot een lifestyle-auto met dikke V8 tot de Wrangler met zijn hoekige koplampen het overnam van de CJ-7

Willys-Overland Jeepster (1948-1950)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


De Willys Jeep en CJ2-A deden meer aan een tractor denken dan aan een personenauto. Daar was zeker een markt voor, maar de fabriek zag in het naoorlogse Amerika een breder modellenportfolio voor zich, met de op burgers gerichte Jeepster als resultaat. De auto had met zijn achterwielaandrijving niets in het terrein te zoeken en was echt bedoeld voor op het asfalt. Het ontwerp was van Brooks Stevens, een van belangrijkste naoorlogse industrieel designers, maar ook de man die de wereld opzadelde met de protserige Excalibur. De Jeep-voor-normale-mensen faalde jammerlijk, al werd het concept in 1966 gereanimeerd door toenmalig eigenaar Kaiser voor de Jeepster Commando – óók al geen succes.

Nekaf (1955-1962)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


De Jeep M38A1 was de Koude-Oorlogversie van de Willys en die werd in licentie ook in Nederland gebouwd. Eerst bij de Nederlandse Kaiser-Frazer fabrieken in Rotterdam, vandaar de naam ‘Nekaf’, later bij Van Kemper & Twist in Dordrecht. Van de Nekaf rolden tussen 1955 en 1962 meer dan 7000 stuks van de band. Die deden tot in de jaren ’90 dienst in het Nederlandse leger, waarna duizenden vaak perfect onderhouden Nekafs via de Dienst Domeinen werden verkocht en veelal in particuliere handen terechtkwamen.

Jeep Forward Control (1956-1965)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


Met de Forward Control deed Jeep in 1956 iets tamelijk revolutionairs, namelijk de cabine vóór de vooras zetten. Het resulteerde in een wonderlijk ogend neusloos pakezeltje met een enorme laadruimte voor zijn formaat. De FC-150 was gebaseerd op de CJ-5, de grotere FC-170 kreeg een langere wielbasis en kon dankzij zijn zes-in-lijn motor en dubbele achterwielen serieuze ladingen aan. Bij ons werd de Forward Control vooral bekend als miniatuurauto: Corgi maakte er in de jaren 60 een populair speelgoedmodel van, waardoor een Jeep die in Amerika vooral door boeren, nutsbedrijven en het leger werd ingezet hier tot de kinderverbeelding sprak in de zandbak of op de vloerbedekking van de speelkamer.

Jeep Wagoneer (1963-1991)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


Na het falen van de Jeepster probeerde Jeep in 1963 opnieuw de markt voor ‘luxewagens’ te betreden. Huisontwerper Brooks Stevens, bekend van die mislukte Jeepster en de Forward Control, tekende een grote, opvallend moderne stationwagon die vierwielaandrijving combineerde met zaken als een automatische versnellingsbak, onafhankelijke voorwielophanging, stuurbekrachtiging en later zelfs airconditioning. Dat maakte deze Wagoneer een van de eerste auto's die terreinvaardigheid en luxe met elkaar combineerde – het recept waar de moderne SUV groot mee zou worden. Het model hield het uiteindelijk bijna dertig jaar vol en veranderde in 1984 van naam in Grand Wagoneer. Dat Jeep er in de jaren 70 hout tegenaan plakte en er een soort rijdende blokhut van maakte, maakt hem alleen maar iconischer.

Jeep Gladiator (1963-1971)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


Jeep bouwt anno 2026 nog steeds een Gladiator, gebaseerd op de huidige Wrangler. Deze lijkt in weinig op het origineel uit 1963. Dat was namelijk gebaseerd op de ‘luxe’ Wagoneer, in tegenstelling tot de Wranger-voorganger ‘CJ’. De Gladiator was Jeeps eerste full-size pick-up en moest het opnemen tegen de grote werkpaarden van Ford en Chevrolet. Kopers konden kiezen uit diverse opbouwen, van gewone pick-up tot chassis-cabine en takelwagen. Met zescilinders en V8's onder de kap was de Gladiator bovendien een stuk meer truck dan de kleinere CJ-pick-ups. In 1971 verdween de naam Gladiator, maar de pick-up zelf ging als J-Series nog tot 1987 door. In 2020 stofte Jeep de naam af voor de moderne Gladiator.

Kaiser Jeep M715 (1967-1969)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


In de jaren 60 versleet het merk Jeep meer eigenaren dan een valse Rottweiler en dat kwam de kwaliteit niet ten goede. Voor de strijdkrachten bouwden ze in die periode onder andere deze op de ‘civiele’ Jeep Gladiator gebaseerde M715 en derivaten. De zescilinder ‘Tornado’-lijnmotor was onderontwikkeld, leverde niet genoeg vermogen om een volgeladen M715 door ruw terrein te trekken en verbruikte bovenmatig veel olie. Daar kon je letterlijk de oorlog niet mee winnen, zoals de VS tijdens de inzet in Vietnam mocht ervaren. Inmiddels populair als platform voor hele dikke V8-restomods.

Grand Cherokee Trackhawk (2018 – 2021)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


In 2018 waren waarden van meer dan 500, 600 pk nog voorbehouden aan zeer krachtige sportwagens, dus een SUV met 717 pk én fabrieksgarantie was opzienbarend. Dat vermogen dankte de Trackhawk aan de compressor die Jeep op de 6,2 liter grote V8-motor schroefde. Hierdoor katapulteerde het ruim 2400 kilo zware gevaarte in 3,5 seconden naar 100 km/h, om door te accelereren tot 290 km/h. De auto kostte in Nederland zo’n 240.000 euro en was met drie geleverde exemplaren, waarvan eentje aan youtube-miljonair Enzo Knol, geen verkooptopper. Aan de trekhaak van de Trackhawk mag je 3250 kilo hangen.

Wrangler Willys 392 (2026)

Vroeger, toen Jeeps nog konden varen (en zinken)


De Willys Jeep reed in 1944 met 55 pk het slagveld op. Zijn moderne nazaat, de Willys 392, brengt anno 2026 maar liefst 477 pk mee in de twijfelachtige strijd om steeds meer vermogen. Het gemiddelde verbruik van 1 op 5 à 6 lijkt exorbitant, maar opmerkelijk genoeg is dat vergelijkbaar met dat van de originele oorlogs-Jeep. En dat terwijl de moderne Willys bijna negen keer zoveel vermogen heeft. Je treft deze limited edition niet aan in de Nederlandse Jeep-configurator, maar speciale Wranglers met deze hoeveelheden pk’s vinden wel degelijk hun weg naar ons land via grijze import.

Nieuws
Exclusieve verhalen, de beste tests en het laatste autonieuws voor jou geselecteerd!
Exclusieve verhalen, de beste tests en het laatste autonieuws voor jou geselecteerd!

Schrijf je in voor onze gratis nieuwsbrief.
- Mis geen belangrijk autonieuws
- Exclusieve verhalen alleen voor jou
- Speciale kortingen en acties

Ronald Janus
Door Ronald Janus

Heeft ongezond veel kennis van klassieke Land Rovers. Reed voorheen Alfa Romeo, MG, Jaguar en Saab, maar ontkent morbide voorkeur voor dode of stervende automerken. Keert steeds terug naar Volvo, want daar groeide hij mee op. Die XC90 Excellence met vier stoelen, separatiewand en champagnebar achterin komt er dan ook zeker nog. Lees meer »

Voor jou geselecteerd

Wekelijks autoplezier in je mailbox?

  • ✓ Mis geen belangrijk autonieuws
  • ✓ Exclusieve verhalen alleen voor jou
  • ✓ Speciale kortingen en acties